ضرورت تدوین طرح کسب و کار

ضرورت تدوین طرح کسب و کار

Business Plan

هر کارآفرینی که در حال انجام یک فعالیت بازرگانی بوده یا درصدد راه‌اندازی یک کسب و کار جدید است نیازمند طرح کسب و کاری مبتنی بر یک درک صحیح از واقعیت است تا بتواند احتمال موفقیت خود را افزایش دهد. تحقیقات ثابت کرده است که شرکت‌هایی که عمیقاً در برنامه‌ریزی فعالیت بازرگانی خود درگیر می‌شوند عملکرد بهتری در مقایسه با سایرین دارند. مطالعات همچنین نشان می‌دهد که شرکت‌های کوچک علاقۀ چندانی به تهیۀ طرح کسب و کار ندارند و بسیاری از کارآفرینان هیچگاه زمانی را به تهیۀ طرح کسب و کار خود اختصاص نمی‌دهند.

متأسفانه، پیامدهای مربوط به فقدان برنامه‌ریزی در نرخ بالای شکستی که بسیاری از شرکتهای کوچک تجربه می‌کنند کاملاً مشهود است.

طرح کسب و کار یک خلاصۀ مکتوب از فعالیت بازرگانی پیشنهادی کارآفرین، جزئیات عملیاتی و مالی، فرصتها و استراتژیهای بازاریابی و

مهارت‌ها و توانایی‌های مدیران است. هیچ جایگزینی برای یک طرح کسب و کار حساب شده وجود ندارد و هیچ میانبری نیز برای تهیۀ آن قابل تصور نیست.

برای کارآفرین، این طرح به عنوان یک نقشۀ راه در مسیری عمل می‌کند که به ایجاد یک کسب و کار موفق ختم می‌شود. این فرآیند توصیف کننده مسیر، اهداف، جایگاه مطلوب و نحوه رسیدن به آن است. وجود این طرح نشانۀ انجام تحقیقات لازم توسط کارآفرین مذکور، مطالعۀ کافی فرصتهای کسب و کار و آمادگی کافی برای سرمایه‌گذاری با استفاده از یک مدل منطقی است. به طور خلاصه، یک طرح کسب و کار بهترین تضمین کارآفرین برای اجتناب از راه‌اندازی کسب و کارهای محکوم به فناست.

یک طرح کسب و کار سه وظیفۀ اساسی را دنبال می‌کند. اول و مهمتر از همه، این فرآیند راهنمای کارآفرین است و از طریق ترسیم راهکارهای آتی و تدوین استراتژی کسب موفقیت این کار را انجام می‌دهد. طرح مذکور مجموعه‌ای از ابزارها شامل بیانیۀ مأموریت، اهداف بلندمدت و میان مدت، تجزیه و تحلیل بازاریابی، بودجه‌ها، پیشبینی‌های مالی، بازارهای هدف و استراتژی‌ها را فراهم می‌کند که در هدایت موفق شرکت به کارآفرین کمک می‌کند.

این فرآیند به مدیران و کارکنان حس هدفمند بودن می‌دهد؛ ولی طرح مذکور تنها در صورتی کارآیی خواهد داشت که همۀ افراد در ایجاد، به روز رسانی و تغییر آن سهیم باشند. هر چه میزان مشارکت اعضای تیم در تهیۀ طرح بیشتر باشد، طرح مذکور منطقی‌تر خواهد بود. خصوصاً در مراحل حیاتی آغازین و توأم با ابهام اولیه، این طرح برای همۀ افراد اهدافی را مشخص می‌کند که می‌توانند بدان سمت حرکت نموده و معیاری را تعیین می‌کند که می‌توان از آن برای سنجش عملکرد واقعی در مقایسه با اهداف استفاده کرد.

تهیۀ چنین طرحی کارآفرینان را مجبور می‌کند تا ایده‌های خود را به بوتۀ آزمونِ واقعیت بسپارند و ببینند که آیا ایده مذکور عملاً سودآور است یا نه؟

کارکرد دوم طرح کسب و کار، جذب وام دهندگان و سرمایه‌ گذاران است. مالکان مؤسسات بازرگانی غالباً بدون آمادگی کافی و تعریف مفهوم کسب و کار به وام دهندگان و سرمایه گذاران مراجعه می‌کنند. صرفاً نوشتن یک سری اعداد و ارقام روی برگۀ یادداشت برای پشتیبانی از درخواست وام کفایت نمی‌کند. بدون یک طرح کسب و کار منسجم، درخواست وام یا تلاش برای جذب سرمایه گذاران به ندرت منجر به جذب سرمایۀ مورد نیاز می‌شود. در عوض، بهترین راه برای تضمین تأمین سرمایۀ مورد نیاز، تهیۀ یک طرح کسب و کار منطقی است که کارآفرین را قادر میسازد تا به وام دهندگان و سرمایه گذاران بالقوه، پتانسیل‌های کسب و کار موصوف را ارائه کند.

کیفیت طرح کسب و کار شرکت تأثیر زیادی بر تصمیم افراد برای ارائۀ وام یا سرمایه گذاری دارد. این امر، همچنین بیانگر اولین احساس وام دهندگان و سرمایه گذاران بالقوه درباره شرکت و مدیران آن است. بنابراین، محصول نهایی باید هم از نظر شکل ظاهری و هم از نظر محتوا کاملاً صیقل خورده و حرفه‌ای به نظر برسد.

یک طرح کسب و کار باید برای وام دهندگان و سرمایه گذاران بالقوه اثبات کند که سرمایه گذاری مذکور قادر به بازپرداخت وام‌ها و تولید نرخ بازده کافی و جذاب است.

تهیه یک طرح، کارآفرین بالقوه را مجبور میکند تا به ایده کسب و کار خود از زاویۀ خشنِ واقعیت بنگرد. این کار مستلزم این است که کارآفرین بطور عینی مبادرت به ارزیابی شانس موفقیت سرمایه گذاری نماید. یک طرح حساب شده به اثبات موفقیت آمیز بودن یک ایده کسب و کار کمک می‌کند.

برای تأمین منابع مالی خارجی، طرح کسب و کار کارآفرین باید از سه آزمون نزد وام دهندگان و سرمایه گذاران بالقوه سربلند بیرون بیاید:

-۱ آزمون واقعیت، ۲- آزمون رقابتی و ۳- آزمون ارزش

دو آزمون اول دارای مؤلفههای بیرونی و درونی هستند.

آزمون واقعیت: مؤلفه بیرونی آزمون واقعیت در ارتباط با اثبات این امر است که در حقیقت، بازاری برای کالا یا خدمت مذکور وجود دارد. این آزمون بر جذابیت صنعت، حوزه‌های تخصصی بازار، مشتریان بالقوه، اندازه بازار، درجۀ رقابت و عوامل مشابه تمرکز دارد. کارآفرینانی که این بخش از آزمون واقعیت را پشت سر می‌گذارند در قسمت بازاریابی طرح کسب و کار خود اثبات می‌کنند که یک تقاضای قوی برای ایده کسب وکار آنها وجود دارد.

مؤلفۀ درونی آزمون واقعیت بر خود کالا یا خدمت تمرکز دارد. آیا شرکت می‌تواند با توجه به تخمین‌های هزینه‌ای که در طرح کسب و کار آمده عملاً آنرا تولید کند؟ آیا محصول مذکور واقعاً از محصولات فعلی رقبا بهتر است؟ آیا محصول مذکور ارزش خاصی را در اختیار مشتری قرار می‌دهد؟

آزمون رقابتی: مؤلفۀ بیرونی آزمون رقابتی به ارزیابی جایگاه نسبی شرکت در مقایسه با رقبای کلیدی آن می‌پردازد. نقاط قوت و ضعف شرکت چگونه با نقاط قوت و ضعف رقبا منطبق می‌شود؟ آیا این عکس‌العمل‌ها تهدیدی برای موفقیت و بقای شرکت جدید است؟

مؤلفۀ درونی آزمون رقابتی به توانایی مدیریت در ایجاد شرکتی اشاره دارد که قادر به کسب یک مزیت رقابتی نسبت به رقبای فعلی خود است.

برای گذر از این بخش از آزمون رقابتی، طرح موصوف باید کیفیت، مهارت و تجربۀ تیم مدیریت سرمایه گذاری مذکور را اثبات نماید. شرکت

مذکور دارای چه منابع دیگری است که میتواند یک مزیت رقابتی را در بازار به آن بدهد؟

آزمون ارزشی: برای متقاعد کردن وام دهندگان و سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری در طرح مذکور، طرح کسب و کار باید به آنها اثبات کند که این فرآیند می‌تواند احتمال بالایی از بازپرداخت یا نرخ بازده جذابی را برای آنها به همراه داشته باشد.

کارآفرینان معمولاً فعالیت‌های بازرگانی خود را سرمایه گذاری‌های خوبی تلقی می‌کنند، اما یک طرح باید وام دهندگان و سرمایه گذاران را در زمینۀ دریافت یک بازده جذاب متقاعد کند.

در حال حاضر، مهمترین مسأله، پیشبینی‌های مالی واقع بینانۀ مبتنی بر فرضیات تحقیقی و منطقی است. سرمایه گذاری جدید باید یک دیدگاه

استراتژیک بلندمدت و تمرکز عملیاتی کاربردی داشته باشد. کارآفرینان باید بتوانند به صورتی شفاف درک خود درباره موضوعات زیر را به سایرین منتقل کنند.

  • بهای تمام شده مواد خام و ملزومات
  • بهای تمام شده هر واحد نیروی کار
  • قیمتهای فروش تعیین شده توسط بازار و حاشیۀ سود ناخالص
  • نقطۀ سر به سر فعالیت‌های بازرگانی

در بعضی مواقع، بهترین توصیه‌ای که یک طرح کسب و کار به کارآفرینان می‌کند این است که ”طرح مذکور کارایی ندارد“. زمانِ درک ناکارآمدی یک ایده بازرگانی بالقوه در مرحلۀ برنامه‌ریزی و قبل از آن است که کارآفرین مذکور منابع قابل توجهی را سرمایه گذاری نماید. در سایر موارد، این طرح آشکار کننده مشکلات مهمی است که قبل از راه اندازی یک شرکت باید بر آنها فائق آمد.

ارزش واقعی یک طرح کسب و کار در خود طرح نیست بلکه درفرآیند تهیۀ آن است. اگر چه محصول نهایی مفید است ولی فرآیند تهیۀ آن مستلزم یک ارزیابی عینی و نقادانه توسط کارآفرین است. کارآفرین چه چیزهایی را درباره شرکت خود، بازار هدف، نیازمندیهای مالی و سایر عواملی می‌آموزد که نقشی اساسی در کسب یک موفقیت بازرگانی دارند. این فرآیند به کارآفرین اجازه میدهد تا ”من فکر میکنم“ را با ”من میدانم“ جایگزین نموده و اشتباهات خود را روی کاغذ مرتکب شود که بسیار ارزانتر از ارتکاب همین اشتباهات در عرصۀ عمل است.

به زبان ساده، تهیۀ یک طرح کسب و کار منجر به کاهش ریسک و عدم اطمینان در راه اندازی یک شرکت شده و این کار را از طریق آموزش نحوه صحیح انجام کار به کارآفرین صورت میدهد.

ثالثاً، یک طرح کسب و کار انعکاسی از خالق آن است. این طرح باید نشان دهد که کارآفرین مذکور به جِد درباره سرمایه گذاری مذکور اندیشیده و هر آنچه منجر به موفقیت آن می‌شود را به دقت مورد بررسی قرار داده است. تهیۀ یک طرح کسب و کار منسجم نشان می‌دهد که او زمان کافی برای انتقال طرح مذکور به روی کاغذ را صرف کرده است. به علاوه، تهیۀ این طرح کارآفرین را مجبور می‌کند تا جنبه‌های مثبت و منفی فعالیت مذکور را مدنظر قرار دهد.

یک طرح کسب و کار تفصیلی، که با تفکر تهیه شده باشد، تأثیر اولیۀ مثبتی بر کسانی خواهد گذاشت که آنرا می‌خوانند. در بسیاری از موارد، وام دهندگان و سرمایه گذاران بالقوه قبل از ملاقات با کارآفرین مذکور، طرح کسب و کار او را می‌خوانند. سرمایهگذاران حرفه‌ای زمان خود را صرف ملاقات با کارآفرینی نمی‌کنند که طرح کسب و کار او نمی‌تواند توجیه کننده صرف این همه زمان و پول باشد. از نظر آنها، کارآفرینی که فاقد نظم و ترتیب لازم برای تهیۀ یک طرح کسب و کار است احتمالاً فاقد انضباط کافی برای اداره مؤسسۀ بازرگانی خواهد بود.

نتیجه گیری

اگر چه هنگام راه اندازی یک کسب و کار هیچ تضمینی برای موفقیت وجود ندارد، بهترین راه بیمه شدن در مقابل شکست، تهیۀ یک طرح کسب

و کار است. یک طرح کسب و کار خوب همانند یک قطب نمای استراتژیک کارآفرینی عمل می‌کند که مؤسسۀ بازرگانی را هنگام حرکت به

سمت آینده نامطمئن در مسیر خود حفظ می‌کند. علاوه بر این، یک طرح منسجم نقشی اساسی در تأمین سرمایۀ مورد نیاز برای راه‌اندازی کسب

و کار شما خواهد داشت که وام دهندگان و سرمایه گذاران طالب آن هستند. بسیار مهم است که یک طرح کسب و کار بر اساس واقعیت‌ها و

فرضیات واقع بینانه بنا شده باشد. هیچ چیزی منجر به تخریب اعتبار یک کارآفرین سریعتر از تهیه یا ارائه طرحی نمی‌شود که فاقد محتوا بوده و

توسط سرمایه گذاران بالقوه به عنوان یک کپی برداری کامل یا اجرا بر اساس تفکرات رویاگونه باشد.

این مطلب توسط نوید سیفی(MBA&DBA Graduate)، گردآوری و ویرایش شده است.

منبع: کارآفرینی و مدیریت کسب و کارهای کوچک – حمید رضا کریمی

نحوه انتشار مطلب: ذکر نام نوید سیفی و آدرس سایت www.upseifi.ir .

پیشنهاد می شود مطلب تهیه شده درباره مراحل تدوین برنامه بازاریابی را هم  اینجا مطالعه کنید.
ممکن است بخواهید قبل از تهیه و تدوین طرح‌های مرتبط با کسب و کار، با یک مشاور مشورت کنید.
برای درخواست تدوین طرح کسب و کار، برروی این همین متن، کلیک کنید.

 

, ,

Related Posts

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست